Anthropological Studies

other کارکردهای گیاه مردم نگاری در جامعه عشایری ایران: عشایر ایل بویر احمد/ استان کهکیلویه و بویر احمد Functions of Ethnobotany in Iranian Nomadic Society: Boyer Ahmad Nomads/ Kohgiluyeh and Boyer Ahmad Province <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:IRANsans;">دانش بومی عشایر شامل مشاهدات زیرکانه و دقیق در مورد گیاهان، حیوانات، آب و هوا، خاک، آفات نباتی و نظام‌های طبقه‌بندی است که کاملاً با شرایط محلی مطابقت دارند. به عقیده پژوهشگران این حوزه، این دانش دقیق و دارای قابلیت پیش‌بینی است؛ زیرا افراد جوامع مذکور با آن زندگی کرده‌اند. اگرچه دانش بومی، بعضی مواقع، با خرافات، عقاید دینی غیرمستند و یا ترس از ناشناخته‌ها آمیخته است، ولی در مجموع از ارزش بالایی برخوردار است. گرایش به پژوهشهای دانش بومی، برخی به دلایل قابلیتهای نهفته در آن‌ها و برخی به دلیل خصلت‌های خاص این نوع پژوهشهاست. در این مطالعه دانش بومی عشایر ایل بویر احمد در استان کهگیلویه و بویر احمد مورد بررسی قرار گرفته است. جهت کسب اطلاعات در گام نخست دامنهای از روشهای جمعآوری اطلاعات به شیوه ساختارمند همچون پرسشنامههای طراحی شده، تا روشهای کاملاً بدون ساختار همچون دیدار و گفتگوی آزاد، به کار گرفته شد. روشی دیگر نیز در قالب (ساختارمند، نیمه‌ساختاریافته و یا بدون ساختار) مورد استفاده قرار گرفته است. در مصاحبهها، پرسشها با محوریت چگونگی بهرهمندی و همچنین حفاظت از منابع طبیعی مطرح گردید. بررسیهای صورت گرفته نشان میدهد که بومیان، گیاهانی را که در محل سکونت خود یافت نموده و در طول سالیان متمادی از آن‌ها جهت مصارف مختلف استفادههای متنوع کرده‌اند به گونهای نامگذاری می‌کنند که تا حد زیادی با خصوصیات مورفولوژیک، نیازهای اکولوژیک، بو، طعم و محل رویش آن‌ها تناسب داشته باشد. به علاوه ساکنان منطقه به خصوص سالخوردگان، به خوبی برخی از خانواده‌های گیاهی را شناخته و با آن‌که از رده‌بندی دانش رسمی مطلع نبودند، لیکن برخی از گیاهان را هم‌خانواده یکدیگر معرفی میکردند. از موارد برجسته در دانش چادرنشینان منطقه مورد بررسی، باورهایی بود که آنان پیرامون حفاظت از گیاهان مورد استفاده خود داشتند. همچنین نتایج این بررسی گویای آن است که گیاه‌شناسیِ مردمی، گیاه‌شناسی‌ای غالباً تجربی و تا اندازه زیادی کاربردی است.</span></div> <div style="text-align: justify;">Nomads’ indigenous knowledge consists of a bright and accurate observations on herbs, plants, animals, weather, soil, pests as well as the classification systems that is compatible with local conditions. According to the researchers and scholars of the field, due to the long-life and long term existence with this kind of knowledge, it enjoys accuracy and capability of prediction. In spite of rare combination of indigenous knowledge with superstition, nconfirmed religious beliefs, and fear on unknown entities and issues, in overall it has a high value and status. Tendency for this kind of researches on indigenous knowledge, comes back to its hidden capabilities and at the same time, its particular applications and usages. This research aims to know and gather indigenous knowledge among Boyer Ahmad Nomads in Kohgiluyeh and Boyer Ahmad Province. In this way, as the first step, researches employed a range of structured methods and technics of data gathering and unstructured methods, such as meetings and open interviews with local people. Questions on the ways of protection and usage of natural resources are employed in the interviews. The field data that gathered in this research, uncovers that how the people under this study, during the course of time, have given some names to the herbals and plants domesticated in this area, that are in conformity with their morphologic features and traits, ecological needs, smell, taste and the place of growth. On the other hand, the people of the given area on general and the elderly of this region in particular, are aware of the family of herbs and plants and despite the lack of academic and formal knowledge; they are able to categorize these herbs and plants in a correct way. One of the other key contributes that these nomads have, is their belief systems about the protection of those herbs and plants grown in the region. One of the Findings and results of this study makes evident that folk ethno botany is an experience and partly applied oriented science (knowledge). People under study realize every herb and plant’s features and applications and know how to classify them. Even more, they are able to draw compressions between qualities and features of herbs and plants that belong to a same group. </div> دانش بومی, گیاه‌شناسی مردمی, عشایر, ایل بویر احمد, دیلگان Indigenous Knowledge, Folk Ethnobotany, Nomads, Boyer Ahmad Tribe, Diligan 27 41 http://pc.richt.ir/browse.php?a_code=A-10-2319-32&slc_lang=other&sid=4 Mohammad Rahim Firozeh محمد رحیم فیروزه Yes Gholam Ali Heshmati غلامعلی حشمتی No Hosein Barani حسین بارانی No