Anthropological Studies

fa پژوهشی در آرامگاه تاریخی موسوم به حاجی بکتاش در منطقه شینه قلابی لرستان A Research on the So-Called Historical Mausoleum of Haji Baktash in Lorestan, Shineh Qalayi Region <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:IRANsans;">در بهار سال 1389 بررسی و شناسایی باستانشناسی تنگ معشوره (گاوشمار) به سرپرستی نگارنده با هدف شناسایی محوطه ها و تپه های باستانی موجود در این محدوده، واقع در60 کیلومتری جنوب غربی شهرستان دلفان در شمال لرستان طی دو مرحله در اطراف رودخانه چم زکریا در دهستان میربگ جنوبی شهرستان دلفان و رودخانه کاکارضا در دهستان فیروزآباد شهرستان سلسله به صورت فشرده و با پیمایش دقیق منطقه انجام شد. نتیجه بررسی انجام شده، شناسایی و ثبت مجموعه ای متشکل از 72 اثر باستانی بود که در میان این تعداد آثار، تنها یک اثر شاخص متعلق به دوران اسلامی یافت شد که در میان مردم محلی موسوم به مقبره حاجی بکتاش است. بقایای این سازه معماری روی یک تپه اشکانی با ارتفاع 9 متر از سطح زمین‌های اطراف، در جنوب روستای شینه وسطی در دهستان قلایی بخش فیروزآباد شهرستان سلسله (الشتر) در استان لرستان واقع شده است. پلان اصلی این آرامگاه که با آجرهای مربع شکل 5 ×20 ×20 سانتیمتر ساخته شده، از بیرون هشت‌ضلعی و در داخل مدور است. در این مقاله تلاش خواهد شد تا به روش تاریخی‌ـ‌توصیفی با استناد به منابع کتابخانه ای و بر پایه پژوهش میدانی به معرفی و جستجوی هویت صاحب آرامگاه و بررسی آرایه های باقی&rlm;مانده در این بنای تاریخی بپردازیم و ارزش‌های تاریخی و بصری نقوش، طرح و پلان آن را مورد مطالعه قرار دهیم تا با خواناسازی فضای معماری باقی مانده به بازشناسی عناصر کالبدی آن بپردازیم. در حالی که می دانیم حاجی بکتاش یکی از عرفای قرن هفتم هجری بوده که از نیشابور به آناتولی مهاجرت کرده و به بسط و توسعه فرقه بکتاشیه پرداخته است، پس دلیل حضور آرامگاهی با نام وی در لرستان چیست و چه ارتباطی با پیروان آیین اهل حق در شمال لرستان دارد. طرح این سوالات مهم سبب گردید که نگارنده بر اساس شواهد باستانشناختی موجود به معرفی، تحقیق و پژوهش در این زمینه بپردازد.</span></div> <div style="text-align: justify;">In the spring of 2010, a mission lead by myself was dispatched, to archeologically survey and identify the existing ancient sites and Tepes (hills), to Mash’ūreh Strait (Gāvshomār), at a southwestern distance of 60 km from the town of Delfan in Lorestan. The mission managed its investigations in two phases: 1) at the vicinity of Cham-e Zakariyā River located at the rural district of Southern Mirbag, suburbs of town of Delfan, and 2) around Kākā Rezā River in the rural district of Firouzabad located at town of Selseleh through a condensed and exact survey. The result of survey was identification and collection of 72 ancient sites. Among these sites, only one building index was found to belong to the Islamic era, which among the local people is known as the mausoleum of Haji Baktash. The remains of architectural structures known as Haji Baktash is on a Parthian hill, in Qalayi Village District in the Firoozabad of Aleshtar, located in the Lorestan province. The original plan of the mausoleum was built with 20 × 20 ×5 cm square bricks, is circle from inside view and octagon from outside view. We plan to study the recognition of a body to deal with the remaining legible architectural space. While we know Haji Baktash was a Sufi seventh century AH who immigrated to Anatolia from Nishapur and sect Baktashi Order in Turkey was founded and developed by him. Thus was it named because of his mausoleum in Lorestan? Is this connected with the mausoleum of the Ahle Haq Sect in the northern Lorestan? The important questions were proposed by the author based on the available archaeological evidence; the present research is in this area.</div> حاجی بکتاش, شینه قلایی, لرستان, آرامگاه, اهل حق Haji Baktash, Shineh Qlayi, Lorestan,Mausoleum, Ahle Haq Sect. 59 77 http://pc.richt.ir/browse.php?a_code=A-10-2319-31&slc_lang=fa&sid=4 Leila Khosravi لیلا خسروی Yes